Stan czytelnictwa w Polsce 2025. Kto czyta książki i jak zmieniają się nawyki czytelnicze?
Czytelnictwo w Polsce pozostaje stabilne, ale raport Biblioteki Narodowej pokazuje, że za ogólnymi danymi kryją się wyraźne różnice między grupami wiekowymi, poziomami wykształcenia i miejscami zamieszkania. W 2025 roku szczególnie widoczny jest także wzrost znaczenia bibliotek publicznych, które ponownie umacniają swoją pozycję jako ważne źródło dostępu do książek.
Czytelnictwo w Polsce w 2025 roku pozostaje stabilne
Według badania Biblioteki Narodowej w 2025 roku co najmniej jedną książkę w ciągu dwunastu miesięcy poprzedzających badanie przeczytało 41 proc. osób powyżej 15. roku życia. To wynik zbliżony do ubiegłorocznego, co potwierdza stabilizację poziomu czytelnictwa w Polsce. Na tym samym poziomie utrzymał się również odsetek osób czytających bardziej regularnie, czyli sięgających po siedem lub więcej książek rocznie. W tej grupie znalazło się 7 proc. badanych.
Kto czyta książki w Polsce najczęściej
Raport pokazuje, że największy odsetek czytelników stanowią osoby uczące się i studiujące. W tej grupie czytanie książek deklaruje 64 proc. badanych. Wysoki wynik notują także absolwenci uczelni wyższych, wśród których po książki sięga 54 proc. respondentów. Z badania wynika, że prawdopodobieństwo czytania rośnie wraz z poziomem wykształcenia, a sama edukacja wzmacnia nawyki lekturowe i potrzebę sięgania po książki.
Istotna pozostaje także różnica między kobietami i mężczyznami. W 2025 roku książki czytało 47 proc. kobiet i 34 proc. mężczyzn. Autorzy raportu zwracają uwagę, że wpływ edukacji na postawy czytelnicze kobiet jest silniejszy, a kobiety rzadziej rezygnują z czytania po zakończeniu studiów.
Czytelnictwo a wiek i miejsce zamieszkania
Badanie Biblioteki Narodowej potwierdza, że czytelnictwo maleje wraz z wiekiem. Najwyższy odsetek czytelników odnotowano wśród osób w wieku 15–24 lata, a najniższy w grupach najstarszych. Zjawisko to wiąże się nie tylko z edukacją, ale również z mniejszą liczbą nowych kontaktów społecznych i zmianą stylu życia w późniejszych etapach życia.
Duże znaczenie ma również miejsce zamieszkania. Najmniej czytelników mieszka na wsiach i w małych miastach, natomiast najwyższe wskaźniki odnotowano w największych ośrodkach miejskich. W miastach liczących ponad 500 tys. mieszkańców książki czyta 71 proc. badanych, podczas gdy na wsi 34 proc. Dane te pokazują, że czytelnictwo silnie wiąże się z dostępem do edukacji, instytucji kultury i intensywnością życia społecznego.
Biblioteki publiczne zyskują na znaczeniu
Jednym z najważniejszych wniosków płynących z raportu jest wzrost znaczenia bibliotek publicznych. W 2025 roku 19 proc. czytelników wskazało bibliotekę publiczną jako źródło czytanych książek. To wynik wyższy niż w 2024 roku i jednocześnie pierwszy, który przekroczył poziom z 2019 roku, czyli sprzed pandemii. Biblioteka Narodowa podkreśla, że odbudowa relacji z użytkownikami po okresie ograniczeń pandemicznych trwała długo, ale dziś biblioteki publiczne znów wyraźnie zwiększają swoją rolę w obiegu książki.
W tym samym czasie spadło znaczenie innych źródeł. W 2025 roku mniej osób niż rok wcześniej deklarowało, że czytane książki pochodziły z zakupu, od rodziny i znajomych lub zostały otrzymane w prezencie. Od kilku lat maleje też znaczenie domowych księgozbiorów. O ile wcześniej książki z własnej biblioteczki wskazywał co piąty czytelnik, o tyle od 2024 roku robi to już tylko co dziesiąty.
Jakie książki czytają Polacy
Z raportu wynika, że najczęściej wybierane są książki należące do literatury gatunkowej. Wśród najpopularniejszych typów lektur znajdują się kryminały, thrillery, literatura sensacyjna oraz literatura obyczajowa i romansowa. Dużą rolę odgrywa także fantastyka, choć jej odbiorcy są bardziej zróżnicowani pod względem wieku i płci.
Literatura romansowo obyczajowa jest szczególnie popularna wśród kobiet, natomiast fantastyka częściej trafia do mężczyzn i młodszych czytelników. Ważnym elementem rynku pozostają również książki należące do szkolnego kanonu lektur, współczesna literatura wysokoartystyczna, reportaże, biografie oraz poradniki i publikacje popularnonaukowe.
Czytanie książek a styl życia
Badanie pokazuje, że czytelnictwo wiąże się nie tylko z edukacją czy kulturą, ale także z aktywnością społeczną. Osoby czytające książki częściej angażują się w działalność organizacji społecznych, stowarzyszeń, grup hobbystycznych czy rad rodziców. Częściej też pomagają osobom spoza rodziny i najbliższego grona znajomych. To pokazuje, że czytanie książek może być elementem szerszego stylu życia związanego z uczestnictwem społecznym i kapitałem kulturowym.
Stan czytelnictwa w Polsce. Co mówią dane Biblioteki Narodowej
Raport Biblioteki Narodowej za 2025 rok pokazuje, że poziom czytelnictwa w Polsce pozostaje stabilny, ale niezmiennie zależy od wieku, wykształcenia, płci i miejsca zamieszkania. Najczęściej czytają osoby młode, uczące się i mieszkające w dużych miastach. Jednocześnie rośnie rola bibliotek publicznych, które stają się coraz ważniejszym miejscem kontaktu z książką. To właśnie one są dziś jednym z najbardziej widocznych punktów wzmacniania czytelnictwa w Polsce.